


Kocgiri halk ayaklanması resmi tarihe veya bazılarına göre 6 Martt 1921'de başlar ve 15 Haziran 1921'de bastırılır. Yaklaşık 3 aylık bu dönemde şiddetli çatışmalar yaşanır. Ancak esas Koçgiri başkaldırısı, 1. Dünya Savaşı'nın bitiminden (1918) sonra başlar ve 1938 Dersim İsyanı'yla noktalanır. 20 yıl süren bu başkaldırı da, iki taraftan iki kişi çıkar ortaya . Birlikte yaşayan iki ulus adına iki önder halkların huzuruna çıkar. Bu ikilinin karşılıklı taktik, hamle ve çatışmaları 20 yıl sürer. Türkler adına Mustafa Kemal, Kürtler adına ise Alişer Efendi, Alişer Efendi, 1873'de İmranlı'nın Azger Köyü'nde, Mustafa Kemal ise 1881'de Selanik'te danyaya gelirler. İkisi de Osmanlı hükümetinde görev yapıyordu. Mustafa Kemal Subay, Alişer koçgirl paşası Mustafa Paşa'ya yaverlik yapıyordu. Her ikisi de kendi halklarına bağlı ve kendi halklarının kurtuluşu için uğraşıyordu. Birisi 1938'de Dolmabahçe Sarayı'nda hayata veda etmiş, diğeri 1937'de Dersim dağlarındaki bir mağarada kafası kesilerek öldürülmüştü. Birisi hedeflediği devleti kuracak ve hedeflerini gerçekleştirmeyi bırakın, ikamet edeceği bir evi dahi olmayacaktı. Birinde yenilgi, diğerinde zafer hakimdi. Zaferi kazanan için binlerce kitap yazılacaktı. Bunlar tek taraflı ve resmi tarih olarak, beyinlere yerleştirilecekti. Diğerinin tarihi ise gölgede bırakılacak bilinen bütün belgeler ve tanıklar imha edilecekti. Alişer ile birlikte, Kürt varlığı da inkar edilecek ve her başkaldırıda imha seferleri düzenlenecekti. Bu tarihimizin ilginç karşılaşmasıydı. Kürtler ya biat edeceklerdi, ya da yok sayılacaklardı. İşte Kürtsüz, Alevisiz ve Koçgiri'siz Cumhuriyet'in temelleri böyle atılmıştı!"